Rách đứt gân gót chân Achilles

Gân là một loại mô mềm có vai trò quan trọng trong việc kết nối cơ với xương, giúp cơ thể vận động linh hoạt. Gân Achilles hay còn gọi là gân gót, là gân dài nhất trong cơ thể, nằm phía sau mắt cá chân và nối cơ bắp chân với xương gót. Nhờ vào sự co bóp của cơ bắp chân làm căng gân Achilles, chúng ta mới có thể đi bộ, chạy nhảy hay kiễng chân một cách dễ dàng

Tuy nhiên, gân Achilles có thể bị rách hoặc đứt, thường gặp ở nam giới trung niên yêu thích thể thao. Điều này thường xảy ra khi gân đã yếu do tuổi tác hoặc bị quá tải bởi những chuyển động đột ngột trong các môn như bóng đá, tennis, cầu lông, bóng rổ hay chạy bộ. Ngoài ra, những người có bệnh lý nền như viêm khớp, tiểu đường hoặc từng bị viêm gân cũng có nguy cơ cao hơn.

Gân Achilles dễ bị tổn thương, viêm hoặc sưng đau khi chơi thể thao, đặc biệt là nếu không khởi động kỹ hoặc vận động sai cách. Trong một số trường hợp nặng, chấn thương có thể khiến gân bị rách hoặc đứt hoàn toàn, đây là tình huống cần được can thiệp y tế kịp thời để tránh ảnh hưởng đến khả năng vận động lâu dài.

TRIỆU CHỨNG KHI BỊ RÁCH HOẶC ĐỨT GÂN GÓT CHÂN ACHILLES

Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất của Đứt Gân Gót Chân (gân Achilles) là không thể đứng nhón bằng đầu ngón chân. Người bệnh có thể nghe thấy tiếng “lách tách” hoặc “rắc” ngay thời điểm chấn thương, kèm theo cảm giác đau dữ dội, vùng mắt cá chân sưng to, cứng lại và xuất hiện vết bầm tím sau đó.

Trong trường hợp gân chỉ bị rách một phần (không đứt hoàn toàn), cơn đau và mức độ sưng có thể nhẹ hơn, nhưng vẫn gây khó chịu và ảnh hưởng đến việc đi lại.

CHẨN ĐOÁN RÁCH VÀ ĐỨT GÂN GÓT CHÂN ACHILLES

Bác sĩ Chuyên Khoa 2 Trần Văn Dương sẽ thăm khám khu vực bị tổn thương. Bác sĩ thường thực hiện nghiệm pháp Thompson, hay còn gọi là nghiệm pháp nắn bắp chân. Trong tư thế nằm sấp, bác sĩ sẽ nhẹ nhàng ấn vào bắp chân để xem gân Achilles có còn kết nối với gót chân không, từ đó đánh giá khả năng gấp gan chân (nhón chân).

Nếu cần thiết để xác định mức độ tổn thương chính xác hơn, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI).

ĐIỀU TRỊ RÁCH VÀ ĐỨT GÂN GÓT CHÂN ACHILLES

Mục tiêu quan trọng nhất trong điều trị là giúp người bệnh khôi phục lại chức năng vận động bình thường của gân Achilles, để có thể trở lại sinh hoạt, làm việc và chơi thể thao như trước khi chấn thương.

Ngay sau khi bị rách hoặc đứt gân Achilles, người bệnh nên áp dụng nguyên tắc RICE để giảm đau và hạn chế tổn thương lan rộng:

• Rest (Nghỉ ngơi): tránh đi lại hoặc tạo áp lực lên chân bị đau.
• Ice (Chườm đá): chườm lạnh vùng bị thương khoảng 15–20 phút mỗi lần, vài lần mỗi ngày.
• Compression (Nén): quấn băng ép nhẹ để giảm sưng.
• Elevation (Nâng cao): gác chân lên cao khi nằm hoặc ngồi để giúp máu lưu thông tốt hơn.

Việc điều trị rách hoặc đứt gân Achilles có thể được thực hiện theo hai hướng: không phẫu thuật hoặc phẫu thuật, tùy thuộc vào mức độ tổn thương, độ tuổi và nhu cầu vận động của từng người.

Điều Trị Không Phẫu Thuật: thường áp dụng cho những trường hợp nhẹ hoặc người ít vận động. Gân bị rách sẽ được cố định bằng bó bột trong khoảng 6 tuần để gân có thời gian tự liền lại. Sau đó, người bệnh sẽ cần tập vật lý trị liệu để phục hồi chức năng, cải thiện độ dẻo dai và ngăn ngừa cứng khớp.
Điều Trị Bằng Phẫu Thuật: được khuyến nghị cho những người chơi thể thao thường xuyên, người lao động tay chân hoặc các trường hợp gân bị đứt nghiêm trọng hay tái phát.
Tùy vào mức độ rách, bác sĩ có thể khâu nối gân hoặc gia cố thêm bằng gân khác. Trong những trường hợp gân bị kéo đứt khỏi xương gót, bác sĩ sẽ khâu cố định lại gân vào vị trí ban đầu.